مواد پروتز دندانپزشکی

ثبت دقیق حدود تراش، پیش‌نیاز بازآفرینی فینیش‌لاین در لابراتوار است. مواد قالبگیری به سه کلاس تفکیک می‌شوند:

یک. هیدروکلوئیدهای برگشت‌ناپذیر (آلژینات): حاصل واکنش سدیم آلژینات با کاتیون‌های کلسیم و تشکیل ژل نامحلول کلسیم آلژینات هستند. ساختار قطبی و آب‌دوستی ذاتی، زاویه تماس مایعات دهانی با آلژینات را به حداقل رسانده و ثبت مطلوبی از مخاط دهان در پروتزهای متحرک پدید می‌آورد. با این حال، پدیده‌های سینرسیس (خروج آب و انقباض ساختاری ژل) و ایمبیبیشن (جذب رطوبت و تورم ابعادی)، پایداری ابعادی قالب را به ده تا پانزده دقیقه محدود می‌سازند؛ اقلام استاندارد این خانواده در بخش آلژینات دندانپزشکی در دسترس هستند.

دو. سیلیکون‌های تراکمی (C-Silicone): سنتز این الاستومرها با خروج مولکول‌های فرار اتانول همراه است؛ تبخیر اتانول سبب انقباض خطی کست شده و ریختن گچ باید ظرف یک تا دو ساعت انجام شود تا از خطای مارجینال پیشگیری گردد.

سه. سیلیکون‌های افزایشی (A-Silicone یا پلی‌وینیل سیلوکسان - VPS): واکنش هیدروسیلیلاسیون پلاتین-کاتالیز بدون هیچ محصول فرعی فرار، پایداری ابعادی تا چهارده روز و امکان ریختن مکرر کست گچی را فراهم می‌سازد. مواد قالبگیری دندانپزشکی A سیلیکون و C سیلیکون پیشرفته با سورفکتانت‌های هیدروفیلی، زاویه تماس با ترشحات شیار لثه را به کمتر از چهل درجه رسانده و از حبس حباب هوا پیشگیری می‌کنند. مقاومت به پارگی (Tear Strength) در مارجین‌های ساب‌ژنژیوال، جداسازی ایمن قالب را ممکن می‌سازد که با تری‌های صلب ارائه‌شده در بخش لوازم و ابزار پروتز به بالاترین کارایی می‌رسد.

نشست رستوریشن ثابت وابسته به ضخامت فیلم سمان است؛ طبق استاندارد ISO 9917، ضخامت فیلم سمان (Film Thickness) باید کمتر از بیست و پنج میکرومتر باشد تا مانع از نشست کامل (Full Seating) و هایپراکلود شدن بایت نگردد.

در پاکسازی مازاد سمان‌های رزینی لوتینگ، توقف در فاز ژل لاستیکی (Gel Phase) الزامی است. برداشت زودهنگام در فاز مایع سبب تخلیه سمان از مارجین تراش می‌گردد؛ در مقابل، برداشت دیرهنگام در فاز سخت، نیازمند اعمال فشار سنگین فرز و کورت است که به چسبندگی اپیتلیوم لثه آسیب می‌زند.

در فاز پروتز موقت، کاربرد سمان‌های حاوی اوژنول بر روی عاج دندان تراش‌خورده خطایی بالینی است. گروه‌های فنولی اوژنول با مهار رادیکال‌های آزاد، پلیمریزاسیون افزایشی سمان‌های رزینی نهایی دوال‌کیور را مختل می‌سازند. از این رو، سمان موقت فاقد اوژنول (Temp-Bond NE) گزینه‌ای الزامی در درمان‌های زیبایی، اینله، انله و زیرکونیا است.

تنوع گسترده این متریال‌ها در دسته‌بندی تخصصی سمان‌های دندانپزشکی پاسخگوی کلیه نیازهای بالینی لوتینگ است.

مقایسه رفتار فیزیکوشیمیایی و شاخص‌های بالینی مواد پروتز در جدول زیر تدوین شده است:

هماهنگی این فرآورده‌ها در مجموعه بالینی پروتز دندانپزشکی بستری مطمئن برای زنجیره درمان از آماده‌سازی اولیه تا تحویل نهایی فراهم می‌آورد.

ساخت پروتز موقت روی دندان با پالپ زنده چالشی در بیولوژی حرارتی است. واکنش رادیکال آزاد آکریل روکش موقت دندانپزشکی (PMMA) گرمازاست؛ رها کردن جرم آکریل در فاز خمیری روی دندان، دمای پالپ را از آستانه چهل و دو درجه فراتر برده و نکروز حرارتی پدید می‌آورد. کلینیسین باید جرم رزین را در فاز لاستیکی از دهان خارج کرده و گیرش نهایی را درون ظرف آب خنک تکمیل کند. همچنین کالیبراسیون نسبت پودر به مایع از پیدایش تخلخل هوا و ترشح منومرهای آزاد محرک موکوزا جلوگیری می‌کند.

در ثبت روابط فکی، پدیده فنری شدن (Springback Effect) عامل اصلی خطاست؛ در صورت فقدان سختی کافی ماده ثبت بایت دندانپزشکی، خمش زیر وزن کست‌ها موجب هایپراکلود شدن پروتز نهایی در آرتیکولاتور می‌گردد. متریال‌های نوین تیکسوتروپیک (نظیر Stillbite السودنت) بدون مقاومت در برابر بستن فک جریان یافته و با رسیدن به سختی فراتر از هفتاد و پنج تا هشتاد شور D، پایه‌ای صلب برای مانتینگ دقیق فراهم می‌سازند.

انتخاب انواع مواد پروتز دندانپزشکی نیازمند توجه به انبارداری و زنجیره اصالت است؛ کاتالیزورهای پلاتین در A-سیلیکون‌ها و آمین‌های آکریل نسبت به دمای بالاتر از بیست و پنج درجه حساس بوده و نگهداری نامساعد موجب اختلال در زمان گیرش می‌شود.

خرید مواد پروتز دندانپزشکی از مراجع معتبر با بسته‌بندی استاندارد، ضامن موفقیت درمان است. سامانه دنتاپ با امکان استعلام قیمت مواد پروتز دندانپزشکی در مقادیر خرد و عمده، فاکتور رسمی معتبر برای مطب و کلینیک، ضمانت اصالت فیزیکی و ارسال اکسپرس، بستری ایمن در تامین ملزومات درمانی فراهم ساخته است.