مواد اندو

شستشوی داخل کانال بخش غیرقابل تفکیک شکل‌دهی است. حین بکارگیری ابزارهای برشی نظیر فایل روتاری، براده‌های عاجی همراه با بقایای پالپ نکروز لایه اسمیر با ضخامت ۱ تا ۲ میکرومتر را روی دیواره‌ها تشکیل می‌دهند که توبول‌های عاجی را مسدود می‌کند. محلول هیپوکلریت سدیم (NaOCl) با غلظت ۲.۵ تا ۵.۲۵ درصد، استاندارد طلایی انحلال بافت‌های آلی پالپ و تخریب بایوفیلم میکروبی از طریق واکنش‌های صابونی‌سازی و کلرامیناسیون اسیدهای آمینه است؛ با این حال، هیپوکلریت توانایی حل بخش معدنی لایه اسمیر را ندارد.

برای حذف جزء معدنی و کریستال‌های هیدروکسی‌آپاتیت، کاربرد اتیلن دی‌آمین تترا استیک اسید (EDTA) با غلظت ۱۷ درصد ضرورت دارد. این عامل کلاته‌کننده با جذب یون‌های کلسیم، دیواره‌های عاجی را دمینرالیزه کرده و توبول‌ها را باز می‌کند. همچنین در مراحل ابتدایی مسیرسازی و گشایش کانال، استفاده از آرسی پرپ و ژل نرم‌کننده با کاهش اصطکاک ابزار و کلاتاسیون موضعی، لغزندگی لازم را بدون تضعیف ساختار ریشه فراهم می‌سازد. چالش بحرانی در مرحله ضدعفونی نهایی، ترکیب هیپوکلریت سدیم با کلرهگزیدین گلوکونات ۲ درصد است. تداخل مستقیم این دو ماده، رسوب نامحلول، قهوه‌ای‌رنگ و سمی پاراکلروآنیلین (PCA) را پدید می‌آورد که علاوه بر تغییر رنگ شدید تاج و ریشه، با مسدود کردن مدخل توبول‌ها، از نفوذ کامل سیلر جلوگیری کرده و پتانسیل جهش‌زایی سلولی دارد.

در مواردی که پریودنتیت آپیکال پایدار، ترشح مداوم یا ضایعات اندودانتیک وسیع اجازه درمان تک‌جلسه‌ای را نمی‌دهند، دارودرمانی داخل کانال ضروری است. خمیر خالص کلسیم هیدروکساید با پایه آبی، به محض قرارگیری در مجاورت مایع کانال، مقادیر متنابهی از یون‌های هیدروکسیل (OH-) را آزاد می‌کند. آزادسازی این آنیون‌ها محیط را به پی‌اچ قلیایی پایدار بالاتر از ۱۲ و نزدیک به ۱۲.۵ می‌رساند. این محیط به شدت قلیایی ساختار چربی غشای سلولی باکتری‌ها را متلاشی کرده و پیوندهای استری لیپید A در لیپوپلی‌ساکاریدهای (LPS) اندوتوکسین‌های باکتری‌های گرم منفی را هیدرولیز می‌کند.

مقاومت باکتری انتروکوک فکالیس (Enterococcus faecalis) در عفونت‌های ثانویه، ناشی از پمپ‌های پروتونی غشایی آن است که یون‌های هیدروژن را برای خنثی‌سازی محیط اسیدی به بیرون پمپاژ می‌کند. بنابراین، برای غلبه بر این مقاومت، خمیر دارویی کلسیم هیدروکساید باید دست‌کم ۷ تا ۱۴ روز در تماس مستقیم با دیواره‌های ریشه باقی بماند تا نفوذ یون‌های هیدروکسیل به عمق توبول‌های عاجی کامل شود.

انسداد مجرای کانال ریشه به منظور جلوگیری از ریزنشت تاجی و آپیکال انجام می‌گیرد. گوتاپرکا به تنهایی قادر به چسبندگی شیمیایی به عاج دندان نیست و نقش فیلر خنثی را ایفا می‌کند؛ عامل اصلی ایجاد مهر و موم میکرومکانیکال یا پیوند شیمیایی، سیلر اندودانتیکس است. در روش‌های متداول تراکم عمقی، سیلرهای پایه رزین اپوکسی به دلیل عدم انقباض حین پلیمریزاسیون، نامحلول بودن در مایعات بافتی و نفوذ تگ‌های رزینی به دهانه توبول‌ها، انتخابی استاندارد محسوب می‌شوند.

در مقابل، سیلرهای هیدرولیک پایه سیلیکات کلسیم (سیلرهای بایوسرامیک) تحولی شگرف در بیومکانیک انسداد ایجاد کرده‌اند. این ترکیبات آب‌دوست با بهره‌گیری از رطوبت ذاتی ساختار عاج هیدراته شده، کریستال‌های هیدروکسی‌آپاتیت را در فصل مشترک عاج و سیلر رسوب می‌دهند و منطقه‌ای با نفوذ کانیایی (Mineral Infiltration Zone) می‌سازند. این ویژگی باعث شده تکنیک تک‌مخروط (Single-cone) با استفاده از کن گوتا پرکا و پیپر پوینت تطابق‌یافته با تقارب فایل‌ها، به روشی سریع و قابل اتکا تبدیل شود. برای اجرای صحیح این تکنیک، خشک کردن کانال نباید منجر به دهیدراتاسیون شدید بافت عاج گردد، زیرا رطوبت باقیمانده میکروسکوپی برای فعال‌سازی فرآیند کریستالیزاسیون سیلیکات کلسیم حیاتی است.

در درمان‌های پیچیده ریشه نظیر پرفوراسیون‌های ناخواسته استریپ یا فورکیشن، تحلیل‌های داخلی و خارجی و اپکسیفیکاسیون ریشه‌های نابالغ، متریال انتخابی باید دارای زیست‌سازگاری مطلق و توانایی القای بافت سخت باشد. ترکیبات متالورژیکی و کلسیمی ام تی ای و بایوسرامیک متشکل از تری‌کلسیم سیلیکات، دی‌کلسیم سیلیکات و فازهای رادیواپک، در محیط مرطوب ست شده و با آزادکردن یون کلسیم و تحریک سمنتوبلاست‌ها، تشکیل بافت استخوانی و سمنتوژنز را تحریک می‌کنند. خاصیت قلیایی پیوسته این متریال حین گیرش، اثر ضدباکتریایی پایداری را در کانون ضایعه تضمین می‌کند.

از سوی دیگر، حفاظت از این محیط پاکسازی‌شده در فواصل بین جلسات درمانی وابسته به کیفیت سد تاجی است. بیش از ۳۰ درصد از شکست‌های زودهنگام اندودانتیکس ناشی از ریزنشت باکتریایی بزاق از طریق پانسمان‌های تاجی ضعیف رخ می‌دهد. به کارگیری خمیر پانسمان موقت با خاصیت هیدروگروپیک متورم‌شونده یا رزین‌های الاستیک نوری فاقد اوژنول، با ایجاد سیل محکم لبه‌ای مانع از آلودگی مجدد کانال به استرپتوکوک‌ها و بی‌هوازی‌های فلور دهان می‌شود. رعایت حداقل ضخامت بالینی در این لایه حفاظتی ضامن مصونیت محیط استریل کانال تا جلسه بعدی درمان است.

تجهیز مطب به مواد مصرفی روت‌کانال مستلزم شناخت خواص فیزیکوشیمیایی، زمان گیرش و اندیکاسیون هر متریال در زنجیره درمان است. جدول زیر نمای تحلیلی ارکان سبد مواد اندودانتیکس را ترسیم می‌کند:

#

هنگام خرید مواد اندو دندانپزشکی، بررسی تاریخ انقضا و رعایت زنجیره دمایی نگهداری در کلینیک از اهمیت بالایی برخوردار است. کاتالیزورهای شیمیایی سیلرهای رزینی و ساختار کلوئیدی ژل‌های کلاته‌کننده در صورت مجاورت با گرما یا نور مستقیم دچار افت ویسکوزیته و تغییر در زمان گیرش می‌شوند. فروشگاه تخصصی دنتاپ با فراهم آوردن لیست کامل انواع مواد اندو دندانپزشکی از کمپانی‌های تراز اول بین‌المللی و داخلی، بستر مناسبی جهت تهیه اقلام بالینی اورجینال فراهم کرده است. کلیه سفارش‌های مواد عصب کشی دندانپزشکی همراه با تضمین سلامت فیزیکی، بسته‌بندی ایمن ضدنشت، امکان صدور فاکتور رسمی معتبر جهت مراکز درمانی و استعلام قیمت مواد اندو با کمترین تعرفه همکار ارسال می‌گردند.`